Kompüter almadan əvvəl nələrə diqqət yetirmək lazımdır?

## Kompüter Almadan Əvvəl Diqqət Edilməsi Lazım Olanlar Nələrdir?

Kompüterlər; evdə, məktəbdə və ya iş yerlərində istifadə olunan elektron cihazlardır. Bu cihazlara demək olar ki, hər bir texnoloji cihaz satan yerdən çatmaq mümkündür. Kompüter almadan əvvəl diqqət edilməsi lazım olan bəzi məqamlar var. Bu məqamlara diqqət yetirilməli və alınacaq kompüterin xüsusiyyətləri, ölçüsü, çəkisi kimi məsələlərə xüsusi əhəmiyyət verilməlidir. Kompüter xüsusiyyətlərindən bəhs etməzdən əvvəl hansı növ kompüter alacağınıza qərar verməlisiniz.



### Noutbuk və Masaüstü Kompüterlər

Kompüter almadan əvvəl diqqət etməli olduğunuz ilk məsələ budur. Səbəbi isə istifadəçinin hansı vəziyyətə uyğun bir kompüter seçəcəyidir. Əgər daşınma və davamlı yer dəyişdirmə vəziyyəti olacaqsa, noutbuk seçməyiniz daha sağlam olacaqdır. Əgər daşınma olmayacaq və yer dəyişdirmə edilməyəcəksə, masaüstü kompüter seçməyiniz mümkün olacaqdır.

### İstifadə Məqsədi

Kompüter seçməzdən əvvəl etməli olduğunuz ilk şeylərdən biri də nə məqsədlə bir kompüter alacağınızdır. Oyun, qrafik dizayn, fotoshop kimi ağır əməliyyatlar edəcəksinizsə, kompüter xüsusiyyətlərinə diqqət etməyiniz lazımdır. Eyni zamanda, iş, məktəb kimi daha yüngül proqramlar üçün bir kompüter alacaqsınızsa, aşağı və orta səviyyəli bir kompüter işinizi görəcəkdir.

### Donanım Hissələri

• #### Ekran Kartı

Ekran kartı qısaca; bir kompüterdə görüntülərin işləndiyi qrafik kartıdır. Ekran kartları bir çox xüsusiyyətdə və şəkildə ola bilər. Məsələn, ağır əməliyyatların və ağır qrafik yüklərinin öhdəsindən gəlmək üçün yüksək görüntü emal xüsusiyyətinə malik bir ekran kartı seçilməlidir. Günümüzdə oyun kompüterləri üçün istifadə olunan ekran kartları, əksər iş kompüterlərinin etdiyi əməliyyatları problemsiz bir şəkildə yerinə yetirə bilər. Eyni şəkildə, fotoshop və qrafik dizayn yönümlü bir kompüter almaq istəyən istifadəçilər kompüter alarkən, oyun kompüterlərini də seçə bilərlər. Ekran kartı seçimində iki məqam önə çıxır. Birinci və ən geniş yayılmış tələ ekran kartlarının güc dəyəridir. Güc dəyəri Watt adlanan bir dəyərdir. W hərfi ilə simvollaşdırılır. Ucuz və istifadəçi yönümlü olduğu iddia edilən bir oyun kompüterində, edilən ən böyük səhvlərdən biri; bu dəyəri ekran kartı içərisində ətraflı olaraq izah etməməkdir. Yeni çıxan ekran kartı modellərindən birini düşündüyümüzdə, bu ekran kartının mükəmməl bir performans sərgiləməsini gözləyə bilərik. Təbii ki, gözlədiyimiz nəticəni ala bilməliyik. Lakin; nəzərdən qaçırdığımız Watt dəyəri səbəbindən böyük məyusluqla qarşılaşmaq mümkündür. Bu vəziyyətin qarşısını almaq üçün mümkün qədər 90 və ya daha yüksək Watt dəyərinə malik bir ekran kartı seçməyimiz lazımdır. Bu mövzunu anladığınızı fərz edərək, digər vacib bir məqama da diqqət etməyiniz lazım olduğunu xatırlatmaq və izah etmək istərdik. Bu məqam isə VRAM dəyəridir. Ekran kartının 2, 4, 6, 8 Gb dəyərinə sahib olması hər hansı bir yüksək performans ölçüsü deyil. Bu gün bir ekran kartı seçməyiniz lazım gələrsə, ən ucuz qiymətə ən yüksək Gb dəyərinə malik bir ekran kartı almağınız əlbəttə doğru bir seçim kimi görünə bilər. Əlbəttə ki, bu məqamda ən yüksək VRAM dəyərinə malik bir ekran kartını seçməyiniz də mümkündür. Bu vəziyyəti də nəzərə alaraq, VRAM dəyəri ən yüksək olan ekran kartlı kompüteri seçin.

• #### Prosessor

Prosessor, sözün əsl mənasında, kompüterin beynidir. Bütün əməliyyatların icra olunduğu donanım hissəsidir. Prosessorların ən böyük problemi; qızmadır. Bu problemin aradan qaldırılması; termal pastalar və soyutma fanları istifadə edilərək təmin edilir. Bir kompüter almadan əvvəl digər donanım hissələri kimi prosessor seçiminə də diqqət yetirilməlidir. Nüvə sayı, prosessorun Ghz adlanan sürəti, xroniki qızma və yanma problemlərinin olub-olmadığı kimi məqamlara diqqət edilməlidir.

• #### RAM Yaddaş

RAM yaddaşlar kompüterin müvəqqəti saxlama etdiyi donanım hissəsidir. Bu yaddaşlarda prosessorlarda olduğu kimi sürət dəyərləri var. Bu dəyərdən başqa, RAM yaddaşın əsas dəyərinin də yüksək olması üstün tutulmalıdır. Bir kompüter alarkən, xüsusilə bu iqtisadi şəraitdə uzunmüddətli və hətta ömürlük bir kompüterə sahib olmaq istəməyimiz təbiidir. Buna görə də RAM yaddaş seçərkən ən azı 16 Gb dəyərində və ən aşağı 16000 Mhz sürətində seçməyiniz tövsiyə olunur.

• #### Saxlama Bölmələri (SSD-HDD)

Günümüzdə RAM yaddaşlar kompüteri əsas sürətləndirən donanım hissəsi kimi görünür. Lakin bu geniş yayılmış inanc yanlışdır. Kompüterin əsas sürətli işləmə mərkəzi saxlama bölməsidir. HDD adlanan sabit disklər, köhnə və sözün əsl mənasında dövrün tələblərinə cavab verməyən hala gəlmişdir. Bu vəziyyətdə sabit diskin niyə köhnə bir saxlama üsulu olduğundan bəhs etməyimiz lazımdır. İşləmə məntiqinə baxsaq, sabit diskin içərisində dönən və yazma əməliyyatının baş verdiyi disk var. Bu disk zamanla aşınaraq və ya düşmə nəticəsində zədələnərək istifadəyə yararsız hala gələ bilər. Lakin SSD söz mövzusu olduğunda belə bir vəziyyət yaşanmır. SSD-lər həm oxuma, həm də yazma baxımından sabit disklərə nisbətən daha yaxşı performans göstərir. Digər tərəfdən, uzun ömürlü olması səbəbindən seçilməsi doğru olacaqdır.

Bu cür mövzuların davamının gəlməsini istəyirsinizsə, bəyənməyi və forumu izləməyi unutmayın.